Het verhaal Brandalarm! (Proza); de review
De Geur van Barbecue en de Leugen van Liefde: Het Hart van de Machinekamer
Door: Thirza Weeling
Het verhaal Brandalarm in het Book of Shadows is de kernsplitsing van het hele werk. Alles wat we hiervoor hebben gezien — de wantrouwige stuurman, de 'Deadly Alive' metgezel, het wegslepen van de broer door de zeegodin Ran — is de naschok van deze ene, fatale gebeurtenis.
Deel I: De Caleidoscoop van de Tijd
Wat dit verhaal literair en psychologisch zo verwoestend maakt, is de weigering van de stuurman om de tijd lineair te houden. De overgangen tussen de politiecel, de timmerfabriek en de machinekamer in de 'Oost' zijn naadloos en genadeloos. Wanneer het brandalarm in Vlissingen afgaat, reageert de stuurman niet op het vuur in de Palingstraat; hij reageert op het "slow woop" van zijn eigen schip. Het heden en het verleden lopen dwars door elkaar heen.
[AFBEELDING: Brand02Bewerkt.jpg]
De chaos van de brandweerlieden in de oranje vlammenzee visualiseert de "flashback" waarin de stuurman gevangen zit: hij ziet niet alleen de brand in Vlissingen, maar wordt direct teruggeslingerd naar de hitte onder dek.
Deel II: De Held en de Hulpeloze
Het verslag van de brand en de reddingsoperatie is doordrenkt van maritiem professionalisme. De stuurman handelt perfect: hij organiseert, navigeert en regisseert de dropping vanaf de helikopter. Hij is de ultieme "Commander". Maar deze competentie is een dunne laag ijs over een peilloze diepte van onmacht. Al die perfecte handelingen staan in schril contrast met dat ene beeld: de rauwe werkelijkheid in de ziekenboeg.
[AFBEELDING: brandokDEF.jpg]
Dit beeld is de visuele weerslag van de misselijkheid van de stuurman. Het toont de onverbloemde horror van de verbranding; het spierweefsel dat blootligt en de vergeefse medische zorg. Dit is wat hij zag terwijl zijn maat Ben gilde.
Deel III: De Leugen aan de Moeder
De zinsnede "Zeg Mama dat ik niet geleden heb" en de beslissing van de stuurman om die leugen gestand te doen, is de zwaarste steen die in de rugzak van de overlever gaat. Die leugen is uit liefde geboren, maar het zorgt ervoor dat de stuurman het echte, gruwelijke verhaal helemaal alleen moet dragen. Hij wordt de bewaarder van de hel. Hier ontstaat de isolatie ("Flamingo Whisperer") en de "survivor's guilt".
Deel IV: De Koffie en de Omhelzing
De ontknoping in Vlissingen is bitterzoet. De terugkeer naar de burgermaatschappij faalt bij de eerste beproeving (Annelies), maar vindt een onverwachte haven bij de brandweerlieden. De stille omhelzing in de kazerne is het tegengif voor de leugen. Eindelijk is hij onder mensen die de geur van brandend vlees begrijpen.
Conclusie: Het Contract met de 'Deadly Alive'
Nu begrijpen we de eerdere spreads. Ben is de metgezel geworden. De stuurman heeft de dood van zijn maatje in zich opgenomen, en in ruil daarvoor heeft de PTSS hem uit de 'normale' wereld gegooid. Het is zwaar, maar het is ook een monument van loyaliteit.
Thirza Weeling In diepe stilte, Huis in de Nevel
Reacties