Working Class Hero: De Gele Tassen en het Grijze Verleden van Vlissingen
De Echo van de Helling: Vlissingen als Kerkhof van Dromen
Door: Thirza Weeling
In het Huis in de Nevel horen we bij westenwind het verre metaalachtige zingen van de overkant. Maar in dit fragment is het stil. De kakofonie van klinknagels en lasapparaten die de jeugd van de reiziger inkleurde, is verstomd. Wat overblijft, is een industrieel memento mori.
[AFBEELDING: Working Class Hero – Pagina 20]
De compositie van deze pagina werkt als een filmische 'still'. Ingeklemd tussen de negatieven van een fotorolletje (nummers 28A en 29) zien we een beeld dat even banaal als hartverscheurend is. Het is het Vlissingen van de 'gewone man', gezien door de ogen van iemand die de wereldzeeën heeft bevaren en nu struikelt over de stoeptegels van het heden.
Deel I: De Geur van Land en Metaal
De tekst van de reiziger is doordrenkt van een specifieke vorm van rouw: de rouw om een verloren ambacht.
De "Damaged monuments": De kranen en loodsen van De Schelde zijn geen functionele gebouwen meer, maar grafstenen.
De Neuzen van de Schepen: De observatie dat schepen hun 'neuzen' de straat op staken om het land te proeven voordat ze werden gedoopt, is pure poëzie. Het suggereert een tijd waarin de stad en de werf één levend organisme waren.
De Malaise: De verschuiving van trotse scheepsbouw naar de export van oorlogsmachines ("destroyers") verraadt de morele erosie die de reiziger voelt. De stad bouwt niet meer voor zichzelf, maar voor een verre, anonieme markt.
Deel II: De Gele Schreeuw van de Jumbo
Visueel wordt de pagina gedomineerd door een bijna agressief contrast.
De Vrouw: Ze loopt daar als een moderne schim. Modieus, met een zonnebril die haar blik verbergt, maar ze zeult met de zware last van het alledaagse.
De Jumbo-tassen: Dit is een briljante, rauwe vondst. De felle, commerciële gele kleur van de "Hallo JUMBO" tassen vloekt met de grijze, sepia-achtige achtergrond van de werf. Het is precies wat de tekst beschrijft: "Poverty hidden in bright plastic bags." De heroïek van de 'Working Class' is gereduceerd tot het sjouwen van aanbiedingen. Het boy's dream-monument is vervangen door de wekelijkse boodschappen.
De Bus: Op de achtergrond de streekbus. Geen oceaanstomer, maar een voertuig dat elke dertig minuten de leegte benadrukt.
Conclusie: De Schelde als Blijvend Monument
Ondanks de bittere observaties over verval en "shiny mockeries", eindigt de tekst met een sjamanistische hoop. De rivier de Schelde blijft stromen. Zij is het enige monument dat niet beschadigd kan worden.
De reiziger ziet de stad als "marked, grey and weary", maar de zee fluistert nog steeds. Het is de taal van iemand die de 'Overwereld' heeft gezien en nu probeert de 'Onderwereld' van zijn geboortegrond te accepteren. De officier is geen Commander meer, hij is de getuige van een stervende droom, gewapend met een pen en een scherp oog voor het plastic geel van de Jumbo.
Thirza Weeling Vanuit het Huis in de Nevel
Reacties